SMARTne zadania domowe

Temat pracy domowej fascynuje mnie od czasu kiedy 5 lat temu na szkoleniu dla dyrektorów szkół CEO o OK usłyszałam, że wg badań Hattiego przeprowadzonych na 2 mln uczniów, praca domowa ma nikły wpływ na efekt edukacyjny w skali roku nauki (wskaźnik efektywności 2,9).

Moja pierwsza reakcja – ale jak to?! 😀 Byłam pewna, że akurat ta część mojej pracy ma głęboki sens i wnosi dużo dobrego do wiedzy uczniów. Skąd to przekonanie? Dziś wiem, że pochodziło ono z naśladownictwa systemu, w którym sama się wykształciłam. Z wiary w to, że sprawdzało się od lat, to dlaczego teraz ma nie działać.

Dziś, po 20 latach pracy, po własnych badaniach przez ostatnie 5 lat, a także lekturach Alfie Kohn, Nancy Kalish i Sara Bennett, mam już zupełnie inną perspektywę.

 

Wniosek 1: ROZWÓJ

Zadanie domowe, które nie jest odtwórcze i ma coś realnie wnieść w rozwój kompetencji ucznia, powinno stawiać na proces, a nie jednorazowość, bo proces to właśnie rozwój.

Proces to odkrywczość, kreatywność, umiejętność planowania, etapowość pracy i wreszcie czas. Każdy uczeń pracuje w innym tempie. Takie podejście do zadań domowych stwarza przestrzeń na własne pomysły, na nieoczywiste rozwiązania, na poszukiwanie odpowiedzi.

 

Wniosek 2: ZADANIE DOMOWE MUSI BYĆ SMART

Posługując się językiem koncepcji formułowania celów w zarządzaniu, zadanie domowe musi być SMART.

 

S – (ang. SPECIFIC) cel zadania domowego powinien być skonkretyzowany, ale dający jednocześnie sporo przestrzeni na własną interpretację i decyzje, co do przebiegu samego procesu realizacji.

Efekty?

Uczeń wie dokładnie dokąd zmierza, bo cel jest jasny i konkretny. Natomiast dzięki określeniu wyraźnego celu a NIE METODY jego realizacji, uczeń potrzebuje zaplanować działania i podjąć konkretne decyzje na drodze do realizacji celu.

To może oznaczać stworzenie konkretnego, wieloetapowego planu działania. Może również oznaczać konieczność oszacowania przez samego ucznia, z którymi częściami planu potrafi poradzić sobie sam, a w których będzie musiał zwrócić się o pomoc do otoczenia.

 

M – (ang. MEASURABLE) mierzalny, tak, by z łatwością uczeń mógł sam uznać, czy w skali, którą sobie wyznaczył cel zadania domowego został osiągnięty.

Efekty?

Dzięki mierzalności celu, uczeń sam potrafi ocenić stopień realizacji zadania na kolejnych jego etapach, jak i na samym końcu.

Mierzalność celu pozwala uczniowi oszacować ilość pracy, którą jeszcze należy włożyć w jego realizację na kolejnych etapach.

 

A – (ang. AMBITIOUS/ACHIEVABLE) ambitny, ale osiągalny. Cel sam w sobie powinien być wyzwaniem, ponieważ to właśnie wyzwanie motywuje ucznia do pracy.

Jednak zbyt ambitne zadanie może okazać się być poza zasięgiem ucznia, stąd druga wartość: osiągalny.

Efekty?

Wyzwanie, które jest osiągalne budzi motywację, a motywacja to zaangażowanie w proces. Jeśli mowa o zadaniu domowym, którego celem jest również poznanie i nauka, czegoż może chcieć więcej nauczyciel jeśli nie zaangażowania w naukę? zadanie? pracę?

Wyzwanie ambitne, ale osiągalne buduje pewność siebie ucznia i samodzielność w procesie odkrywania, uczenia się i realizacji założonego planu.

 

R – (ang. RELEVANT) czyli istotny. Zadanie domowe musi być istotnym krokiem naprzód, czyli nieść wartość poznawczą samą w sobie. Powinno być istotne z punktu widzenia ucznia i mieć dla niego określoną wartość poznawczą, czyli dotyczyć jego samego.

Efekty?

Nikt nie lubi pracować, jeśli nie wie po co to robi i co z tego będzie miał. Praca ucznia, jego zaangażowanie i zapał muszą się po prostu opłacać. Uczeń, który wie, czego dzięki danemu zadaniu się dowie i co jemu osobiście to da, będzie rozumiał sens pracy na lekcji nad pokrewnym tematem. Wierzę również, że uczeń, który wie, że to co robi jest dla niego korzystne, dostrzeże również sens robienia zdania domowego, które na ogół nie jest lubianym zajęciem.

 

T – (ang.TIME-BOUND) czyli określony w czasie. Zadanie domowe powinno mieć zdecydowanie określony horyzont czasowy realizacji. Bez tego niemożliwe jest planowanie, rozłożenie pracy na rozsądne i osiągalne etapy, ani ich mądra realizacja.

Uczniowie mają różne tempo pracy, dlatego też należy dobrze przemyśleć ilość czasu przeznaczonego na realizację zdania domowego.

 

Po co?

Dostrzegam głęboki sens zmiany podejścia do zadań domowych, jeśli w ogóle uznać takowe za niezbędne w waszej pracy nauczyciela.

Przyjrzyjmy się niektórym kompetencjom poszukiwany przez pracodawców na rynku pracy.

(lista wg pracuj.pl)

  • Kompleksowe rozwiązywanie problemów
  • Kreatywność
  • Współpraca z innymi
  • Wnioskowanie i podejmowanie decyzji
  • Elastyczność poznawcza

 

Widzicie to co ja? Dobrze wymyślone zadanie domowe, nie odtwórcze ale SMARTne, stymuluje rozwój wszystkich powyższych.

A przecież kształcimy przyszłych dorosłych, przyszłych lekarzy, prawników, polityków, bankowców, pielęgniarki i … nauczycieli.

Hanna Wąż

 

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s